ماموگرافی دیجیتال: غربالگری و تشخیص زودهنگام سرطان پستان
ماموگرافی چیست و چه زمانی باید آن را انجام داد؟ سلامت پستان بخش مهمی از سلامت بانوان است. ماموگرافی روش استاندارد غربالگری سرطان پستان است و اثر آن بر کاهش مرگ‌ومیر در پژوهش‌های گسترده نشان داده شده است؛ این روش در تشخیص زودهنگام و افزایش شانس درمان موفق نقش مهمی دارد.
ماموگرافی چیست؟
ماموگرافی نوعی تصویربرداری تخصصی از بافت پستان است که با استفاده از اشعهٔ ایکس کم‌دوز انجام می‌شود. این روش می‌تواند توده‌ها، کیست‌ها، رسوبات کلسیمی و تغییرات غیرطبیعی را حتی پیش از آنکه قابل لمس باشند، نشان دهد.
ماموگرافی روش استاندارد جهانی برای غربالگری سرطان پستان است.
قادر به تشخیص ضایعات بسیار کوچک در مراحل اولیه است.
اهمیت ماموگرافی
اهمیت ماموگرافی در تشخیص زودهنگام سرطان پستان است. هرچه بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده شود، درمان ساده‌تر و موفق‌تر خواهد بود.
مزایای تشخیصی:
تشخیص سرطان قبل از بروز علائم
کاهش میزان مرگ‌ومیر ناشی از سرطان پستان
امکان درمان‌های کم‌تهاجمی‌تر
افزایش شانس بهبودی کامل
چه زمانی باید ماموگرافی انجام دهیم؟
بانوان از ۴۰ سالگی: هر یک تا دو سال یک بار (بر اساس توصیه پزشک و راهنمای کشوری)
بانوان با سابقهٔ خانوادگی قوی یا جهش ژنی (مانند BRCA): معمولاً از ۱۰ سال قبل از سن ابتلای جوان‌ترین بستگان درجه یک (نه زودتر از ۳۰ سالگی)، گاهی همراه با MRI، طبق نظر پزشک
وجود توده یا تغییر در شکل پستان
ترشح غیرطبیعی از نوک پستان
درد موضعی و مداوم پستان (درد منتشر و دوره‌ای معمولاً نشانهٔ سرطان نیست و به‌تنهایی اغلب نیاز به ماموگرافی ندارد)
تغییرات پوستی یا فرورفتگی پوست پستان
کاربردهای ماموگرافی
۱ ماموگرافی غربالگری
برای بانوان بدون علامت، در فواصل منظم یک تا دو ساله.
۲ ماموگرافی تشخیصی
در صورت مشاهده علائم یا توده مشکوک.
۳ بررسی رسوبات کلسیمی
تشخیص کلسیفیکاسیون‌های ریز که می‌توانند نشانهٔ اولیهٔ سرطان باشند.
۴ پیگیری پس از درمان
برای بررسی وضعیت بیماران تحت درمان یا جراحی.
مزایای ماموگرافی نسبت به سایر روش‌ها
دقت بالا در تشخیص ضایعات کوچک
استاندارد جهانی برای غربالگری
تشخیص قبل از لمس توده
کاهش نیاز به جراحی‌های گسترده
چه کسانی نیاز فوری به ماموگرافی دارند؟
- - وجود تودهٔ سفت در پستان (در زنان زیر ۳۰ سال و در بارداری، ابتدا سونوگرافی)
- تغییر ناگهانی اندازه یا شکل پستان
- قرمزی یا التهاب غیرمعمول
- - سابقهٔ خانوادگی قوی سرطان پستان (نیاز به برنامهٔ غربالگری زودتر، نه الزاماً فوری)
- نتایج غیرطبیعی در سونوگرافی
پرسش‌های متداول
۱. آیا ماموگرافی درد دارد؟
ممکن است فشار کوتاه‌مدتی احساس شود که قابل تحمل است و فقط چند ثانیه طول می‌کشد.
۲. آیا ماموگرافی خطرناک است؟
خیر. دوز اشعهٔ ماموگرافی بسیار کم است (حدود ۰٫۴ میلی‌سیورت برای دو نما از هر پستان) و فایدهٔ غربالگری بسیار بیشتر از خطر آن است. در صورت احتمال بارداری حتماً به کارکنان اطلاع دهید.
۳. مناسب‌ترین زمان انجام ماموگرافی چه زمانی است؟
در زنانی که قاعده می‌شوند، حدود یک تا دو هفته پس از شروع قاعدگی (زمانی که حساسیت پستان کمتر است) مناسب‌تر است؛ در زنان یائسه، هر زمانی مناسب است.
۴. آیا زیر ۴۰ سال هم باید ماموگرافی انجام داد؟
در افراد پرخطر، طبق نظر پزشک بله؛ اما در زنان زیر ۳۰ سال یا باردار با علامت پستانی، سونوگرافی روش اول است و ماموگرافی فقط در صورت نیاز اضافه می‌شود.
نتیجه‌گیری
ماموگرافی یکی از مهم‌ترین روش‌های تشخیص زودهنگام سرطان پستان است و به کاهش مرگ‌ومیر ناشی از آن کمک می‌کند. انجام منظم این بررسی، به‌ویژه پس از ۴۰ سالگی و طبق برنامهٔ پزشک، توصیه می‌شود.
انجام این بررسی در مرکز تخصصی رادیولوژی و سونوگرافی دکتر فاطمه صدیقی‌نژاد
ساعات پذیرش: شنبه تا چهارشنبه ۹:۳۰ تا ۱۳:۳۰ و ۱۶:۳۰ تا ۲۱:۳۰؛ پنج‌شنبه ۹:۳۰ تا ۱۳:۳۰؛ جمعه تعطیل. تلفن: ۰۷۴۳۳۳۴۶۶۶۹ و ۰۷۴۳۳۳۴۶۶۶۱
در ساعات کاری مرکز، موارد اورژانسی بدون نوبت قبلی پذیرش می‌شوند. خارج از ساعات کاری، در صورت درد شدید، خونریزی زیاد یا علائم هشدار، به اورژانس بیمارستان مراجعه کنید.
